Mesleki Yazılar

Modelist / Kalıp Hazırlama

Kalıp: Üretimi yapılacak giysinin üç boyutlu vücut formunu ve istenilen model özelliğinin içeren kağıda hazırlanmış şeklidir. Bu işlem elde hazırlanabileceği gibi bilgisayarda da yapılabilir.

Firmalarda kalıp hazırlama işlemi modelistler tarafından yapılır.

Modelist: Hazır giyim firmalarında ürün kalıplarını hazırlayan, istenilen bedenlere serileyen, numune dikimi yaptıran, imalat için teknik föy ve dikim talimatını hazırlayan kişidir.

Kalıp hazırlama şekilleri modeliste veya firmaya göre değişiklik gösterir. Genellikle baz beden elde hazırlanıp, serilemesi bilgisayarda yapılmaktadır.

Kalıp hazırlama yöntemleri

  • Biçki sistemi ile kalıp hazırlama
  • Doğrudan ölçü kullanılarak kalıp hazırlama
  • Hazır giysi üzerinden kalıp hazırlama
  • Drapaj yöntemi ile kalıp hazırlama

Biçki sistemi ile kalıp hazırlama

Kişi üzerinden veya standart çıplak beden ölçülerine göre bolluk ilavesi yapılarak hazırlanan kalıplardır. Bolluk ilaveleri ve dağılımı kullanılan kumaş ve biçki sistemine göre değişir. Müller, optikon, optimass, metrik vs. biçki sistemleri kullanılmaktadır.

Doğrudan ölçü kullanılarak kalıp hazırlama

Ölçü tablosuna göre bolluk verilmeden hazırlanan kalıp sistemidir. Genellikle ihracat firmalarında müşteriden ölçü tablosu (teknik föy) hazır gelir. Kalıplar bu ölçülere bağlı kalınarak hazırlanır.

Hazır giysi üzerinden kalıp hazırlama

Dikili hazır bir giysi üzerinden; jelatin ile kopya alınarak, rulet ile işaretleyerek ve direk ölçüleri kağıda aktararak kalıp çıkartılmasıdır. Modeli ve kalıbı beğenilen giysinin kalıbının oluşturulmasında kısa yoludur. Hazır giyim firmaları çoğunlukla bu yönteme başvurmaktadırlar.

Drapaj yöntemi ile kalıp hazırlama

Drapaj canlı veya cansız manken üzerinde çıkartılan kalıp sistemine denir. Bir heykeltıraj gibi drapaj da modacıyı üç boyutlu bir çalışma yapmasını sağlar. Bu yöntemle abiye, fazla kesikli ve drepeli ürünlerin kalıpları hazırlanır.

Kalıp Hazırlama Aşamaları

  • Temel kalıp oluşturma
  • Ana (baz) kalıp hazırlama
  • Serileme
  • Teknik föy hazırlama

Temel kalıp oluşturma

Temel kalıplar hitap edilen müşteri grubuna göre değişiklik gösterir.  Bunlar çalışılan ülkelere, müşterinin sosyal statüsüne ve kumaş cinslerine göre hazırlanmalıdır. Hazır giyim firmasının kuruluşunda en zor aşaması temel kalıpları oluşturmaktır. Bu aşama başarı ile tamamlanması sonucunda firmanın temelleri sağlam olacak ve ilerlemek daha kolay olacaktır.  Kalıplar zamanla mükemmel hale gelecektir.

Ana (baz) kalıp hazırlama

Temel kalıp üzerinden modelin tüm parçalarının eksiksiz hazırlanmasıdır.  Kalıpta istenilen model özelliklerini yansıtması ve dikilebilir yeterlilikte işaret ve bilgilerin bulunması şarttır. Kalıpta bulunması gereken işaret, çizgi, yazı, pay ve bilgilere şablon denir.

Şablon çizimi

  • Kalıbın gerekli taraflarına dikiş paylarının verilmesi.
  • Parça adı (ön, arka, kol vs.).
  • Model numarası: Numaralama sistemi firmalara göre değişiklik gösterir. Numaratik ve alfabetik veya ikisi de kullanılabilir. ( 1450, DE201)
  • Beden bilgisi (38, M, 164 VS.)
  • Kalıp ismi: Kalıbın kullanılacağı yeri belirler (kesim, ütü, çizim vs.)
  • Kalıp cinsi: Kalıbın kumaş, garni, tela vs. olduğu belirtilir.
  • Kalıp adeti: Kalıptan kaç adet kesileceği yazılır.
  • Kumaşın boyunu (çözgü) yönünü gösteren ‘Düz Boy İplik’ çizgisi.
  • Çıt: Dikim sırasında çalışana yön veren çentiklerdir. Bunlar; çatışma noktası, dikiş payları, pens, büzgü, pili ve benzeri yerleri belirtmek amaçlı kullanılır.
    şort

    şort kalıbı

    Serileme

    Ana kalıbın istenilen ölçülerde küçültülüp büyülterek farklı bedenlere çoğaltılmasıdır. Kalıp üzerinde büyültme ve küçültmelerin yapıldığı noktalara sıçrama noktası denir. Serileme işlemi yapılırken baz modelin model özelliklerinin bozulmamasına dikkat edilmelidir. Serileme oranları çocuk, erkek, bayan, büyük beden gibi insan vücut yapılarına göre değişiklik gösterir.

    Temel beden serisi

    Temel beden serisi

     

    Teknik föy hazırlama

    Hazır giyimde bir modelin örnek olarak dikilebilmesi ve bu örnek modelin imalatının hatasız bir şekilde üretilebilmesi için bazı yazı ve çizimlerinin bulunduğu belgeye teknik föy denir. Teknik föy özelliği firmanın çalıştığı sektöre göre değişiklik gösterir. Her hangi bir firma teknik bilgileri ve model çizimini bir sayfada hazırlayabileceği gibi başka bir firma bunu üç dört sayfada yapabilir. Buradaki amaç bir modelin hatasız olarak seri üretiminin yapılabilmesidir.

    Teknik föy üretimi yapılacak model özelliğine göre de değişiklik gösterir. Örneğin bir modelde baskı var ise bu model için baskı talimatı hazırlanmak zorundadır. Üretimi yapılacak bu model pek çok renkte kesilebilir. Bu durumda her bir renge göre baskı renklerinin belirtildiği baskı talimatı föyü hazırlanması gerekecektir. Modelin dikim özelliklerini yazıldığı metne dikim talimatı föyü her ürün için hazırlanır. Ayrıca üretimi yapılacak modelin model özelliklerine göre her bedenin ölçülerinin bulunduğu ölçü tablosu bulunması gereklidir.

    Hazır giyimde üretimi yapılacak modelin çiziminin yapılması, üzerinde dikiş özelliklerinin ve aksesuarların belirtildiği model resmine teknik çizim denir. Hazır giyim sektöründe bu çizimler genellikle CorelDROW programında yapılmaktadır.

     

     

     

     

     

     

You Might Also Like

No Comments

    Leave a Reply